Yapay Zekâ (Ai) Nedir?

Yapay Zekâ Ne Anlama Geliyor?

Yapay zekâ (Artificial Intelligence – AI), bilgisayarların ve yazılımların insanlara özgü bazı yetenekleri taklit edebilmesini sağlayan sistemlerin genel adıdır. Bu yetenekler arasında öğrenme, analiz etme, tahmin yapma ve karar verme bulunur. Burada önemli olan nokta şu: Yapay zekâ insan gibi düşünmez. Duyguları yoktur, niyeti yoktur, bilinç sahibi değildir. Ama çok büyük veri kümelerini çok kısa sürede analiz edebildiği için “akıllıymış” gibi görünen sonuçlar üretebilir.

Günlük Hayatta Yapay Zekâ Nerede Karşımıza Çıkıyor?

Çoğu kişi yapay zekânın sadece ileri teknoloji ürünlerinde kullanıldığını sanıyor. Oysa gün içinde defalarca yapay zekâ ile temas ediyoruz, farkında olsak da olmasak da.

• Google’da yaptığımız aramalar
• Sosyal medyada karşımıza çıkan gönderiler
• E-ticaret sitelerindeki “bunu da sevebilirsin” önerileri
• Harita uygulamalarının trafik tahminleri
• E-posta spam filtreleri

Bu sistemlerin ortak noktası, geçmiş verileri inceleyip geleceğe dair tahmin yapmalarıdır.

Yapay Zekâ Gerçekten Öğrenir mi?

Evet, ama bu öğrenme insanlardaki gibi değildir. Yapay zekâ sistemleri öğrenmeyi, çok sayıda örnek üzerinden örüntüler bularak yapar. Örneğin bir fotoğrafta kedi olup olmadığını anlamaya çalışan bir sistem, binlerce kedi ve kedi olmayan görselle eğitilir. Zamanla “kediye benzeyen” özellikleri ayırt etmeye başlar. İlk denemelerde hata yapması normaldir. Daha fazla veri gördükçe tahminleri iyileşir. Bu süreç tamamen matematiksel ve istatistiksel hesaplara dayanır.

Yapay Zekâ ile İnsan Arasındaki Fark

İnsanlar az bilgiyle bile sezgisel kararlar verebilir.
Yapay zekâ ise çok fazla veriye ihtiyaç duyar.

Buna karşılık yapay zekânın güçlü olduğu noktalar şunlardır:

• Yorulmaz
• Dikkati dağılmaz
• Aynı işi defalarca aynı kalitede yapabilir
• Milyonlarca veriyi saniyeler içinde analiz edebilir

Neden Son Yıllarda Bu Kadar Gündemde?

Yapay zekâ aslında yeni bir kavram değil. Ancak son yıllarda bilgisayar gücünün artması, internet sayesinde devasa miktarda veri toplanması ve algoritmaların gelişmesiyle birlikte gerçekten işe yarayan sonuçlar üretmeye başladı. Bu da yapay zekâyı teoriden çıkarıp günlük hayatın bir parçası haline getirdi.

Kısaca Özetlemek Gerekirse

Yapay zekâ ne mucizevi bir bilinç, ne de kontrolsüz bir tehdit. Ne yaptığını bildiğinde güçlü bir araç, beklentiler yanlış kurulduğunda ise hayal kırıklığı yaratabiliyor. Bu rehberde yapay zekânın farklı yönlerini, teknik detaya boğmadan ve gerçek kullanım alanlarıyla adım adım ele almaya devam edeceğiz.