E-ticarette iade süreçleri çoğu markada “tek tıkla iade” akışına indirgenir; bu kullanıcı deneyimi açısından iyidir ama işletme tarafında görünmeyen bir maliyet katmanı oluşturur: kargo, yeniden paketleme, stok bozulması, indirimli satışa düşen ürünler ve müşteri memnuniyetsizliği. “İade İkna Senaryocusu” fikri, iade başlatma anında kullanıcıyı manipüle etmeden, doğru seçenekleri doğru sırada sunarak iade oranını düşürmeyi hedefleyen bir Ai karar motorudur.
Motor, iade nedenlerini (beden/uyum, beklenti-farkı, gecikme, kalite şikayeti, yanlış ürün, hediye) atomik sinyallere böler ve her bir neden için “en iyi alternatif çözüm” stratejisini seçer. Örneğin beden/uyum sorununda otomatik beden önerisi + hızlı değişim; gecikmede telafi kuponu + kargo iyileştirme sözü; kalite şikayetinde onarım/yenileme; hediye durumunda hediye kartına çevirme gibi. Kritik nokta; her önerinin açıklanabilir olmasıdır: “Bu seçeneği sunuyoruz çünkü ürün stoğu var ve değişimle 48 saatte teslim edebiliriz.”
Ai, müşteri yaşam boyu değerini (LTV), önceki iade geçmişini, ürün marjını ve stok durumunu birlikte değerlendirir. Yüksek marjlı bir üründe iade pahalı olabilir; ancak VIP müşteride deneyim daha önemli olabilir. Bu yüzden Senaryocusu tek bir kural değil, çoklu politika setiyle çalışır: “müşteri öncelikli”, “marj öncelikli”, “stok öncelikli” gibi. Aynı anda sahtekârlık sinyallerini de izleyebilir: aşırı iade, “ürün kullanıldı” şikayetleri, seri iade davranışı.
MVP’de veri kaynakları basittir: iade formu, sipariş detayları, ürün meta bilgileri, stok ve teslimat durumu. Çıktı: iade ekranında dinamik açıklama + 2-3 alternatif çözüm + net SLA. Gelişmişte WhatsApp/Email ile devam eden bir “çözüm görüşmesi” akışı eklenir. İşletme için KPI’lar nettir: iade oranı, iade maliyeti, değişime dönüş oranı, müşteri memnuniyeti (CSAT) ve tekrar satın alma.
Gelir modeli: sipariş hacmine göre abonelik veya “kurtarılan iade” başına performans primi. Ajanslar için çoklu mağaza planı, kurumsal için ERP ve çağrı merkezi entegrasyonu satılabilir.
Problem
İade oranı yüksek; iade maliyeti büyüyor ve deneyim tek tip akışla yönetiliyor.
Çözüm
İade nedenini anlayıp değişim/onarım/kupon/puan gibi alternatifleri dinamik sunan Ai senaryo motoru.
Kimler için uygun?
- E-ticaret markaları
- D2C markaları
- Pazaryeri satıcıları
- Müşteri deneyimi ekipleri
Başlangıç adımları
- İade nedenini al
- Sipariş+stok+marj sinyallerini oku
- Politika setini uygula
- 3 çözüm alternatifi üret
- SLA ve metinleri kişiselleştir
- Sonucu ölç ve öğren
Gelir modeli
- Sipariş hacmine göre abonelik
- Kurtarılan iade başına performans
- Kurumsal entegrasyon paketi
Önerilen Ai araçları
- Kural motoru + LLM açıklama
- Stok/ERP entegrasyonu
- Deneyim metrikleri
- Dashboard
Örnek prompt
İade nedeni: {reason}. Ürün: {sku}. Marj: {margin}. Stok: {stock}. Müşteri segmenti: {segment}. İadeyi azaltacak 3 çözüm alternatifi üret, her biri için net SLA ve kısa gerekçe yaz.